وبلاگ سلامت روان
» راز آنتی اکسیدان ها
راز آنتی اکسیدان ها
آنتی اکسیدان چیست؟
آنتی اکسیدان ها با خنثی کردن اثرات آسیب رسان رادیکالهای آزاد به عنوان محصول جانبی متابولیسم سلولی، از سلولهای بدن انسان دفاع میکنند. هنگامیکه اکسیژن در بدن مصرف میشود، رادیکالهای آزاد تولید میشوند. رادیکالهای آزاد، ساختار سایر مولکولها را آشفته نموده و آسیب سلولی وارد مینمایند. اعتقاد بر این است که این آسیب سلولی در پیری و مشکلات سلامتی مختلف نقش دارد. برخی از آنتی اکسیدان های معروف موجود در غذاها شامل ویتامین E، بتاکاروتن، کارتنوئید، ویتامین C، زینک و سلنیوم هستند. آنتی اکسیدان ها، اکسیداسیون را به تأخیر میاندازند و گاهی اوقات به محصولات گوشتی و مرغی افزوده میشوند تا سرعت اکسیداسیون چربیهایی را که باعث سرخ شدن گوشت میشوند کاهش داده یا متوقف نماید.
آنتی اکسیدانها میتوانند با خنثی کردن رادیکالهای آزاد مانع از آسیب شوند. آنها تأثیری همچون پلیسهای سلول دارند. آنها رادیکالها را میگیرند و به همراه خود میکشند.
آنتی اکسیدانها چه میکنند؟
مطلب مرتبط
تفاوت بین چربی های امگا 3 و چربی های امگا 6 چیست؟دکتر لستر پاکر در کتاب معجزه آنتی اکسیدانها مینویسد:«آنتی اکسیدانها مانع از آسیب رادیکالها به DNA هر سلول از بدن میشوند. آنتی اکسیدان ها با کنترل رادیکالهای آزاد میتوانند بین مرگ و زندگی تمایز ایجاد کنند و به همین صورت روی کیفیت سنی ما تأثیر گذارند. نقش آنها در بدن چیزی کمتر از معجزه نیست». دکتر پارکر، مشهورترین محقق در حوزه آنتی اکسیدان است. او مدیر آزمایشگاه پارکر در دانشگاه کالیفرنیا در برکلی است و دانشمندی ارشد در آزمایشگاه معتبر و ملی لارنس برکلی است.
چرا آنتی اکسیدانها اهمیت دارند؟
آنتی اکسیدانها نقش کلیدی در سلامت و طول عمر دارند. دکتر جیمز بالچ در کتابش تحت عنوان آنتی اکسیدان های برتر، مینویسد: «شبکه آنتی اکسیدانی بدن شمار را جوان نگاه میدارد؛ دفاع طبیعی بدن در برابر سرطان را تقویت میکند؛ مانع از بیماریهای قلبی شده؛ قوه ذهنی شما را تقویت میکند . . . استفاده دراز مدت از آنتی اکسیدان ها پیشنهاد شده است». این روش در حکم تعمیرات سریع نیست ولی نوعی تغییر در سبک زندگی است. یعنی تعهد و نگرشی پیشگیرانه در جهت حراست و تقویت سیستم بدنی خودتان پیدا خواهید کرد. دکتر جیمز بالچ همکار در نگارش بیش از چهار کتاب بوده و بیش از سه میلون نسخه از کتاب نسخهی تغذیه شفابخش او به فروش رسیده است.
آنتی اکسیدان ها از کجا میآیند؟
بدن، آنتی اکسیدان ها را به طور طبیعی از غذای خام و منابع آب خالص میگیرد. غذاهای فرآوری شده، شکر، الکل، سیگار، گوشت، غذای پخته، آلودگی، تنش، آفت کش ها و عوامل دیگر در زندگی روزانه به تولید رادیکالهای آزاد کمک میکنند و مقدار کلی آنتی اکسیدان های در دسترس را کاهش میدهند.
رادیکالهای آزاد
دانشمندان در دهههای گذشته با کشف ترکیبات حیاتی از مولکولهای ناپایدار اکسیژن به نام رادیکالهای آزاد (تروریستهای شیمیایی کوچک) به اکتشافات عظیمی در حوزه مبارزه با پیری رسیدهاند. به عبارت سادهتر، رادیکالهای آزاد به مولکولهای دارای الکترون از دست رفته حمله میکنند. آنها بسیار ناپایدارند و به شدت به دنبال سرقت الکترون از سایر مولکولهای عادی سازنده بافتها، سلولها و ارگانهای بدن شما هستند. این فرایند، اکسیداسیون (بسیار مشابه زنگ زدن) نامیده میشود. در واقع این رادیکالهای آزاد همانند دزدهایی سریع و کارآمد هستند. به اعتقاد دانشمندان در یک ثانیه، بیش از 50 میلیون رادیکال آزاد میتوانند الکترونها را ازDNA یا میتوکندری شما (ساختارهایی شبیه به باطری کوچک درون سلولهای شما) بدزدند. این امر به شدت میتواند به سلولها، باطریهای سلول و خود شما صدمه بزند! (آیا تا حالا تلاش کردهاید که با باطری سوخته، ماشین خودتان را روشن کنید؟)
رادیکالهای آزاد، خائنان سلولی هستند؛ آنها با آسیب زدن به DNA میتوکندری، تغییر مؤلفههای بیوشیمایی، خرابی به بار می آروند، سلولها را تحلیل برده و آنها را میکشند. به اعتقاد دانشمندان این جراحت سلولی، نقش عمدهای در بیماریهایی همچون سرطان، بیماری قلبی و ریوی و سکتهها دارد. بسیاری از پژوهشگران اثرات تجمعی این رادیکالهای آزاد را زیر بنای زوال تدریجی میدانند که مشخصه پیری در تمامی افراد سالم و بیمار است.
رنگ گیاهان شفا بخش
یکی از بارزترین ویژگیهای گیاهان، طیف گستردهای از رنگهای روشن آنهاست. اگر از چگونگی آماده سازی غذا مطلع هستید پس به سختی یک بشقاب میوه و سبزیجات را پس میزنید. رنگهای زرد، سبز، قرمز، بنفش و پرتقالی غذاهای گیاهی، وسوسه کننده و بسیار سالم هستند. به ارتباط میان سبزیجات خوش رنگ و فواید استثنایی سلامتی آنها اغلب اشاره شده است. به نظر میرسد که حکایت علمی دقیق و زیبایی در پشت این ارتباط میان رنگ و سلامتی وجود دارد.
رنگهای میوهها و سبزیجات برگرفته از ترکیبات شیمایی مختلفی به نام آنتی اکسیدان هاست. این موارد شیمیایی به طور گسترده در گیاهان وجود دارند و فقط به مقدار کمی در غذاهای حیوانی نهفتهاند، چرا که حیوانات آنها را میخورند و تنها مقدار کمی را در بافتهایشان ذخیره مینمایند. گیاهان زنده به لحاظ رنگ و مواد شیمیایی نشان دهنده زیبایی طبیعت هستند. آنها از طریق فرایند فوتوسنتز، نور خورشید را میگیرند و آنرا به نیروی حیات مبدل مینمایند. در طول این فرایند، نور خورشید ابتدا به قندهای ساده و بعد به کربوهیدراتهای پیچیدهتر، چربیها و پروتئینها بدل میشود.
این فرایند پیچیده درون گیاه، نیازمند انرژی بسیار است و به طور کلی به وسیله تبادل الکترونها میان مولکولها صورت میگیرد. الکترونها واسطه انتقال انرژی هستند. محوطهای که فتوسنتز در آن انجام میشود تا حدی شبیه به یک رآکتور اتمی است .الکترونها در اطراف گیاه میچرخند و نور خورشید را به انرژی شیمیایی تبدیل میکنند. اگر الکترونها از مکانهای درست خودشان خارج شوند، میتوانند رادیکالهای آزادای بسازند که باعث تخریب گیاه میشود. درست مثل مرکز یک رآکتور اتمی که نشت مواد داخل آن (رادیکالهای آزاد) برای محیط اطراف بسیار خطرناک است.
بنابراین، گیاه چگونه میتواند این واکنشهای پیچیده را مدیریت کند و در مقابل الکترونهای سیار و رادیکالهای آزاد مقابله نماید؟ گیاه سپری را در اطراف این واکنشهای خطرناک قرار میدهد تا این مواد بسیار واکنش پذیر را جذب کند. این سپر از آنتی اکسیدان ها ساخته شده که الکترونهای خارج شده از مسیر درست را وارسی کرده و مانع آنها میشود. آنتی اکسیدان ها اغلب به خاطر جذب الکترونهای اضافی که رنگهای شفافی دارند، رنگی هستند. برخی از این آنتی اکسیدان ها، کاروتنوئیدها نامیده میشوند که صدها نمونه از آنها وجود دارند. آنها رنگهای مختلفی از رنگ زرد بتاکاروتن (کدو) تا رنگ قرمز لیکوپن (گوجه فرنگیها) و رنگ نارنجی عجیب و غریب کراتبواکسانتینز(پرتقالها) دارند. سایر آنتی اکسیدان ها میتوانند بی رنگ باشند که شامل مواد شیمیایی همچون آسکوربیک اسید (ویتامین سی) و ویتامین E هستند که در سایر نقاط گیاه در صورت نیاز فعالیت مینمایند تا از گیاه در برابر خطرات حاصل از الکترونهای بسیار حفاظت کنند.
آنچه که به ما در طول فرایند مذکور مرتبط است، تولید سطوح پایین رادیکالهای آزاد در طول عمرمان است امّا به سادگی میتوانید در معرض نور خورشید و آلایندههای صنعتی قرار گیرید و مواد مغذی را به طور نامتعادل مصرف کنید تا پیش زمینهای برای تولید صدمات ناشی از رادیکالهای آزاد را فراهم کنید. رادیکالهای آزاد، نامطبوع هستند. آنها باعث سفت شدن و محدودیت عملکرد بافتهای بدنمان میشوند. این امر مشابه پیری باعث سفت و انعطاف ناپذیر اندامهایمان میشود. این امر تا حد زیادی همان معنای پیری است. این آسیب حاصل از رادیکالهای آزاد غیر قابل کنترل و بخشی از فر ایندهایی است که باعث افزایش آب مروارید، گرفتگی رگها، ورم مفاصل و بسیاری از سایر بیماریهای مرتبط با سن میشود.
آیا میدانید؟
ما به طور طبیعی، سپرهایی را برای حفاظت از خودمان در برابر رادیکالهای آزاد نمیسازیم چون ما گیاه نیستیم، پس نمیتوانیم فتوسنتز انجام دهیم؛ در نتیجه هیچ آنتی اکسیدانی را خودمان تولید نمیکنیم. خوشبختانه، آنتی اکسیدان های موجود در گیاهان در درون بدن ما هم مشابه گیاهان عمل میکنند. این هماهنگی، فوق العاده است. گیاهان، آنتی اکسیدان ها را در رنگهای جذاب و اشتها آور برایمان میسازند. بنابراین ما و حیوانات جذب گیاهان میشویم، آنها را میخوریم و سپرهای آنتی اکسیدانی را به نفع سلامت خودمان از آنها قرض میگیریم. خواه شما به طور تکاملی یا تصادفی به خداوند اعتقاد داشته باشید یا نه ولی باید بپذیرید که این امر زیبا و تقریباً معنوی، نمونهای از حکمت طبیعت است.
مطلب مرتبط
دتاکس واتر چیست؟ معرفی انواع دتاکس واتر و خواص هر کدامسرطان و ویتامین c
دکتر کمپل و همکارانش در مطالعهای در چین، وضعیت آنتی اکسیدان را با ثبت مقدار جذب ویتامین C و بتاکاروتن و ارزیابی مقدار ویتامین C، E و کارتنوئیدهای خون ارزیابی کردند. در میان تمامی معیارهای زیستی آنتی اکسیدانی، ویتامین C شواهد بسیار تأثیر گذاری را فراهم نمود.
ارتباط معنادار میان ویتامین C با سرطان در ارتباط با تعداد خانوادههای مستعد سرطان در هر منطقه قرار داشت. هنگامیکه سطوح ویتامین C در خون پایین بود، این خانوادهها در خطر بالاترین برای ابتلا به سرطان قرار میگرفتند. سطوح پایین ویتامین C به طور برجستهای در ارتباط با خطر بالاتر ابتلا به سرطان مری، سرطان خون و سرطانهای حنجره، سینه، معده، کبد، راست روده، روده بزرگ و ریه قرار داشت. سرطان مری در وهله اول توجه سازندگان برنامهی تلویزیونی NOVA برای گزارش درباره مرگ و میر حاصل از سرطان در چین را به خود جلب کرد. این برنامه تلوزیونی، بررسی ما در مورد ماجرای پشت این داستان را برانگیخت. ویتامین C در وهله اول از میوهها کسب میشود و خوردن میوهها ارتباط معکوسی با سرطان مری دارند.
ابتلا به سرطان در مناطق دارای مصرف اندک میوه، پنج تا هشت مرتبه بیشتر بود. تأثیر ویتامین C روی این سرطانها مشابه تأثیرش روی بیماری کرونری قلب، بیماری پرفشاری خون و سکته بود. مصرف ویتامین C حاصل از میوهها به طور آشکار، اثر حفاظتی قدرتمندی در برابر بیماریهای مختلف داشت. سایر معیارهای آنتی اکسیدان ها یعنی سطوح آلفا و بتا کاروتن (پیش مادهی ویتامین) و آلفا و گاماتوکوفرول (ویتامین E) شاخصهای ضعیفی از اثرات آنتی اکسیدان ها هستند. این آنتی اکسیدان ها در خون به وسیلهی لیپوپروتئین منتقل میشوند که حامل کلسترول "بد" است.
بنابراین هنگامیکه این آنتی اکسیدان ها را ارزیابی میکنیم به طور همزمان شاخصهای زیستی ناسالم را ارزیابی کردهایم. این سازش تجربی، توانایی ما برای تشخیص اثرات مفید کاروتنوئیدها و توکوفرولها را کاهش میدهد در حالیکه فواید شناخته شدهای دارند. با این حال به این نتیجه رسیدیم که در زمان وجود سطوح اندک بتاکاروتن در خون، احتمال وجود سرطان معده هم بالاتر بوده است. آیا میتوان گفت که ویتامین C، بتاکاروتن و فیبر در رژیم غذایی در قبال پیشگیری از سرطانها مسئول هستند؟ به عبارت دیگر، آیا قرصی حاوی ویتامین C و بتاکاروتن یا مکمل فیبر میتواند چنین اثرات بهداشتی به همراه آورد؟ خیر. سلامت در هر کدام از این مواد مغذی نهفته نیست بلکه در تمامی غذاهای حاوی این مواد مغذی نهفته است: یعنی غذاهای گیاهی. برای مثال یک کاسه سالاد اسفناج حاوی فیبر، آنتی اکسیدان ها و مواد مغذی بی شمار دیگری است که سمفونی شگرفی از سلامت را با فعالیت در اندامهای بدن ما اجرا میکند.
پیامی سادهتر از این وجود ندارد: «تا میتوانید، میوه، سبزیجات و دانهها را مصرف کنید تا حداکثر بهره را از فوایدی که در بالا ذکر شد ببرید».
افسانه آبهای شفابخش
برای چندین دهه، علم و پزشکی به دنبال افسانه شفابخش آب بود. مناطق مرتفعی همچون هونزا در پاکستان، ویلاکابامبا در اکوادور، بادن بادن در آلمان و سایر نقاط، مشهور به داشتن آبهای شفابخش در نسلهای متمادی بودهاند. چون افراد ساکن در این مناطق ، عمر طولانی، سلامتی و زندگی فعالی داشتند و بیش از 100 سال عمر میکردند. مردم، سالیان دراز به این مناطق سفر میکردند تا از آبهای شفابخش آنجا بنوشند.
دکتر پاتریک فلانگان بیش از سه دهه به مطالعه روی افرادیکه در نقاط دور دست دنیا زندگی سالم و فعالی بیش از 100 سال داشتند، پرداخت. دکتر فلانگان با وجود اینکه رژیم غذایی در این مناطق تفاوتهای قابل ملاحظهای داشت، به واقعیت جالبی رسید و آن این بود که آب این مناطق مشابه بوده که از ذوب یخچالهای طبیعی به دست آمده است. این آب به شیر یخچالی معروف است که تفاوتهای فیزیکی بسیاری با آب مصرفی اغلب مناطق متمدن جهان دارد.
کشش سطحی شیر یخچالی بسیار کمتر است. یعنی آب به طور مستقیم قابل جذب به داخل سلولهای بدن است که کار آب پوشی و جذب مواد غذایی را تسهیل مینماید. همچنین با وجود این آب، مواد زائد هم راحتتر دفع میشوند. شیر یخچالی یا مایع حیات، خواص فیزیکی متفاوتی به لحاظ ویسکوزیته، دما و پتانسیل انرژی دارد. بعد از چند دهه کار و پژوهش آزمایشگاهی و میدانی، مشخص شد که شاید اکتشاف ماهیت واقعی هیدروژن، بیشترین اهمیت را دارد. در واقع دلیل متفاوت بودن این آبها و توانایی آنها در آبپوشی بسیار مؤثر سلول انسانی در مکانهایی که مردمش به خوبی بیش از 100 سال زندگی میکردند، کشف شده بود.
بشر برای هزاران سال است که برای تجدید قوای جسمانی، هیجانی و معنوی به کوه و دریا میرود. دکتر فلانگان به این نتیجه رسید که آب موجود در این مناطق حاوی مقادیر زیادی از یونهای هیدروژنی منفی است. چند دهه قبل، این موضوع از جانب سایر دانشمندان مورد تأیید قرار گرفت. یونهای منفی برای اندامهای انسانی بسیار مفید است.
هیدروژن یکی از عنایر اولیه سوخت و سازهای توسعه دهنده زندگی روی زمین است. انسان با استفاده از نور خورشید و بدون وجود هیدروژن قادر به ادامه زندگی نیست. در عین حالیکه علم، حیات ما را مبتنی بر کربن میداند ولی در واقع بشر نوعی از حیات مبتنی بر سیلیس و هیدروژن است. کل حیات موجود روی زمین، مبتنی بر هیدروژن است. هنگامیکه گیاهان نور خورشید را جذب میکنند، یونهای هیدروژن منفی را در طول فرایند فتوسنتز ذخیره میکنند. هنگامیکه گیاهان فرآوری نشده را میخورید، سلولهای بدن شما از مواد مغذی موجود در این گیاهان و شاید از همه مهمتر از بار الکتریکی یونهای هیدروژن موجود در این گیاهان استفاده میکنند. هنگامیکه اندام شما هیدروژن و اکسیژن را میسوزاند، انرژی لازم برای هر فرایند ساده زندگی را فراهم میکند. در واقع هر شکلی از حیات روی سیاره، از هیدروژن و اکسیژن برای تولید انرژی بهره میبرد. نکته اصلی اینجاست که بدون وجود هیدروژن، اکسیژن و آب، هیچ نوعی از حیات وجود ندارد.
به طور کلی، هیدروژن کوچکترین عنصر در جهان است. تمامی موجودات زنده برای بقا به هیدروژن نیاز دارند. هیدروژن برای زندگی، مرگ و پیری حیاتی است. بدون وجود یونهای هیدروژن، هیچگونه حیاتی روی زمین وجود ندارد. از این رو دکتر فلانگان و بسیاری از دانشمندان در حال حاضر معتقدند که کمیت یونهای هیدروژن در گیاهان و آب، شاخص کیفی از پتانسیل انرژی آن است. یونهای هیدروژن، سوخت اصلی و منبع انرژی برای بدن انسان است. یونهای هیدروژن منفی قادر به ارزیابی سلامت کلی هر سلول در بدن انسان است.
بدن انسان، باید برای دریافت اکسیژن نفس بکشد و باید برای کسب یونهای هیدروژن آب بنوشد. بدون دریافت اکسیژن، بدن میمیرد. بدون خوردن یا نوشیدن منابع یونهای هیدروژن هم بدن منبعی برای انرژی ندارد و میمیرد. در واقع سلولهای انسانی برای تولید انرژی مورد نیاز برای زندگی نیازمند اکسیژن و هیدروژن هستند. منبع اولیه یونهای هیدروژن برای بدن انسان، گیاهان خام، سبزیجات، میوهها و آب است.
میلیونها نفر به طور روزانه به خاطر اینکه سهم کوچکی از تولید انبوه غذا و مواد معدنی موجود در خاک ندارند، به خاطر وجود آفت کش ها، کودهای شیمیایی، فرآوری بیش از حد مواد غذایی، مواد نگهدارنده ی شیمیایی و نوشیدن آبی که بیش از حد دارای کلروفلوراید است؛ مقدار کافی یونهای هیدروژن را دریافت نمیکنند. هنگامیکه سلولهای بدن مقدار کافی یونهای هیدروژن و اکسیژن را دریافت نمیکنند، آسیب میبینند. سلولهای بدن، همانند زنگ زدن آهن به وسیله اکسیژن، اکسیده میشوند.
طبق نظرسنجیهای انجام شده، مردم آب بدن خود را از دست دادهاند. این امر به خاطر سازوکار تشنگی ضعیف است. با مسنتر شدنمان، نارضایتی از طعم آب و مصرف کافئین و الکل افزایش یافته و محیطهای دارای آب و هوای کنترل شده (تهویه مطبوع گرم و سرد) و ورزش بیش از حد باعث از دست دادن آب بدنمان میشود. افراد با از دست دادن آب به اندازه 2% از وزن بدنشان، نقص عملکرد جسمانی و روانی را تجربه میکنند.
آیا به آبرسانی بدنتان و مصرف آنتی اکسیدان ها برای مبارزه با رادیکالهای آزاد تولید شده در بدنتان توجه دارید؟ تا چه حد از مواد غذایی سالم و ارگانیک تغذیه می کنید؟
